Đình An Hồng Phúc ở phường Hồng An (Hải Phòng) là một trong những địa điểm được chọn để đặt hòm phiếu cho cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Nơi ghi dấu sự kiện chính trị quan trọng
Đình An Hồng Phúc thuộc thôn Thuần Tỵ, xã An Hồng, huyện An Dương (cũ) nay thuộc Tổ dân phố Thuần Tỵ, phường Hồng An. Đình An Hồng Phúc bắt nguồn từ đình Song Mai, được khởi dựng vào thời hậu Lê, niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 8 (1712).
Đình An Hồng Phúc thờ 8 vị Thành hoàng, trong đó có Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn; Phạm Tử Nghi... Trải qua hàng ngàn năm, người dân vùng đất này anh dũng, can trường xây dựng, bảo vệ quê hương đất nước. Những nhân vật lịch sử được dân làng phụng thờ tại đình An Hồng Phúc đã nói lên điều này.
Trong thời gian đầu đất nước giành được độc lập năm 1945 - 1946, đình Song Mai là nơi nhân dân địa phương học tập chủ trương, chính sách của Chính phủ.
Từ cuối năm 1945, công tác chuẩn bị bầu cử được thực hiện rộng khắp. Làng Song Mai khi ấy sôi nổi không khí hướng tới ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam độc lập. Cuộc Tổng tuyển cử tạo nên phong trào học chữ để đi bầu.
Những ngày ấy, tại đình làng Song Mai, nhiều nông dân tập cầm bút, đánh vần từng con chữ, họ mong tới ngày bầu cử để có thể tự tay viết tên người mình chọn, tự mình bỏ lá phiếu để cảm nhận rõ ràng quyền công dân của quốc gia độc lập.
Đặc biệt, ngày 6/1/1946, đình Song Mai là một trong những địa điểm bỏ phiếu bầu cử Quốc hội khóa đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Thời kỳ xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, năm 1963, xã An Hồng là xã duy nhất của thành phố Hải Phòng vinh dự được Bác Hồ tặng thưởng chiếc máy kéo vạn năng của Hung-ga-ri. Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ra miền Bắc, trung đội nữ dân quân của xã An Hồng bắn rơi máy bay phản lực của Mỹ chỉ với hai khẩu súng 12,7 ly vào đêm ngày 6/7/1972.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Pháp, năm 2005, xã An Hồng được được nhà nước tặng thưởng danh hiệu cao quý “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.
Tổ dân phố Thuần Tỵ, nơi di tích tọa lạc, có 2 bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 22 liệt sĩ và 8 thương binh. Tên gọi Thuần Tỵ cũng là tên của 2 liệt sĩ kháng chiến chống Pháp, những người con của vùng đất này.
Viết tiếp truyền thống quý báu
Cuối năm 1946, do yêu cầu tiêu thổ kháng chiến, đình Song Mai bị dỡ bỏ. Trải qua thăng trầm của lịch sử, binh lửa chiến tranh, người dân nơi đây vẫn bảo tồn được một số cổ vật, tư liệu lịch sử có giá trị của đình. Đó là 5 sắc phong, trong đó 3 đạo sắc phong của vua Thành Thái năm đầu (1889); 2 đạo sắc của vua Duy Tân năm thứ 3 (1909), phong cho các vị Thành hoàng làng; hòm sắc gỗ sơn son vẽ rồng mây có niên đại cuối thế kỷ XIX; bộ đỉnh hương bằng đồng có niên đại cuối thế kỷ XIX; bát hương gốm có niên đại cuối thế kỷ XIX; bia đá “Nhị xã hậu thần ký” (ghi chép về vị hậu thần của hai xã Song Mai và Mai Thự), dựng niên hiệu Gia Long thứ 3 - 1804).
Ngoài ra, tại đình còn bảo tồn được một số bia của văn từ của làng thời xưa, tuy nhiên do trước đây việc bảo quản không tốt, nên hiện nay bia bị mòn mất nhiều chữ. Năm 2015, đình được phục dựng lại ở vị trí gần với khu vực đình cũ trước đây.
Thời điểm đó, xã An Hồng chỉ có một đình nên người dân đã lấy tên của xã và thêm chữ phúc, thể hiện ước mong, khát vọng đình được xây dựng sẽ mang hạnh phúc đến cho nhân dân toàn xã, để đặt tên đình. Đình có kiến trúc mặt bằng chữ đinh, gồm 5 gian tiền tế và 2 gian hậu cung trong đó có 1 gian cung cấm. Đình xây theo thức đầu hồi bít đốc, trụ đấu, tay ngai, mái chảy lợp ngói mũi truyền thống. Phó Chủ tịch UBND phường Hồng An Lê Thị Lan cho biết: Với những giá trị văn hóa tiêu biểu, đình An Hồng Phúc được xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố theo Quyết định số 3046 của UBND thành phố Hải Phòng, ngày 10/11/2017.
Hằng năm tại đình, nhân dân thường tổ chức tiết lệ vào các ngày âm lịch: 15/2, 17/3, 15/8, 15/9, 19/11. Ngoài ra, xuân, thu nhị kỳ hai lần tế lễ; lễ Thượng điền, Hạ điền; mùa hè có lễ Kỳ an. Lễ vật dâng thần có bánh giầy, bánh chưng, lợn, xôi, gà, trầu, rượu… Trong dịp lễ giỗ Đức Thánh Trần vào ngày 15/8, dân làng tổ chức rước kiệu, rước bài vị thánh từ các miếu về đình làm lễ hội. Từ năm 2018 đến nay, vào dịp đầu năm mới tại đình An Hồng Phúc, nhân dân địa phương tổ chức “Lễ hội khai bút đầu xuân”.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hồng An Lê Thị Lan, với những giá trị lịch sử, văn hóa mang đậm đặc mầu sắc tâm linh, tín ngưỡng dân gian, cùng với lễ hội khai bút đầu xuân độc đáo, đình An Hồng Phúc nơi gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương, nơi minh chứng tinh thần đoàn kết, tính cộng đồng gắn kết của người dân nơi đây.
(Nguồn: Trở lại đình An Hồng Phúc - Nơi đặt hòm phiếu trong cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên/Huy Vũ// Báo Hải Phòng.vn.- Ngày 14/3/2026)